Νεκρές 12 θαλάσσιες χελώνες και ένα δελφίνι μέσα στον Αύγουστο

Δώδεκα θαλάσσιες χελώνες και ένα δελφίνι εντοπίστηκαν νεκρά τον Αύγουστο σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας.

Σύμφωνα με το Λιμενικό, τα περιστατικά εντοπίστηκαν στις περιοχές τις Σαλαμίνας, της Κορίνθου, του Βόλου, της Νεάπολης Βοιών Λακωνίας, της Κω, του Μαρκόπουλου και της Παλαιάς Φώκαιας.

Οι κατά τόπους λιμενικές αρχές ενημερώθηκαν και οι αρμόδιες Υπηρεσίες προχώρησαν στην υγειονομική τους ταφή.

ΠΗΓΗ: enikos.gr

Ζάκυνθος: Η πρώτη φωλιά της Καρέτα– Καρέτα φέτος στα Σεκάνια

Η Ζάκυνθος συνεχίζει να αποτελεί ένα φιλόξενο μέρος για την αναπαραγωγή της θαλάσσιας χελώνας Καρέτα – Καρέτα, με την πρώτη φωλιά για τη φετινή περίοδο ωοτοκίας του σημαντικού αυτού είδους του ζωικού βασιλείου να είναι γεγονός.

Η φωλιά εντοπίστηκε τα ξημερώματα της 20ης Μαΐου στα δυτικά Σεκάνια, από εθελοντές της Οργάνωσης Αρχέλων και σε 50 με 60 ημέρες αναμένεται να γεννηθεί το πρώτο χελωνάκι.

Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, τις προηγούμενες ημέρες έγιναν δύο ακόμη απόπειρες από χελώνες που βγήκαν στην ακτή για να δημιουργήσουν φωλιά στην ανατολική πλευρά της ίδιας παραλίας, χωρίς όμως αποτέλεσμα.

Πέρυσι σε όλες τις παραλίες ωοτοκίας καταγράφηκαν 3.456 φωλιές από τις οποίες εκκολάφθηκαν 214.539 χελωνάκια. Οι εθελοντές της οργάνωσης κατάφεραν να προστατέψουν 2.532 φωλιές από τις οποίες οδηγήθηκαν ασφαλή στη θάλασσα 148.843 νεογέννητα χελωνάκια.

Πηγή: ΑΜΠΕ

Ξεκίνησε η ωοτοκία θαλάσσιας χελώνας καρέτα - καρέτα στην Κρήτη

 

ΑΡΧΕΛΩΝ

Εθελοντές και στελέχη του ΑΡΧΕΛΩΝ, ενημερώνουν και συνεργάζονται στενά με τις τουριστικές επιχειρήσεις, κυρίως του κόλπου Ρεθύμνου, που αποτελεί την σημαντικότερη περιοχή που ωοτοκούν οι θαλάσσιες χελώνες στη Κρήτη.

 

Μετά τον εντοπισμό των πρώτων φωλιών στον κόλπο Ζακύνθου και Κυπαρισσίας, ξεκίνησε επισήμως και η ωοτοκία θαλάσσιας χελώνας καρέτα - καρέτα στην Κρήτη, που αποτελεί τον τρίτο σημαντικότερο βιότοπο αναπαραγωγής του ζώου στην Ελλάδα.

Συγκεκριμένα, τα ξημερώματα της 1^ης Ιουνίου, εντοπίστηκε η πρώτη φωλιά θαλάσσιας χελώνας από τους εθελοντές του Συλλόγου προστασίας θαλάσσιας χελώνας ΑΡΧΕΛΩΝ, στον κόλπο της Μεσσαράς στην περιοχή Καλαμάκι.

Την ίδια ημέρα εντοπίστηκαν και τα πρώτα ίχνη θαλάσσιας χελώνας στον κόλπο Ρεθύμνου, η οποία δυστυχώς δεν μπόρεσε να κάνει τη φωλιά της, καθώς την εμπόδισαν ξαπλώστρες ξενοδοχείου της περιοχής, οι οποίες δεν είχαν μαζευτεί κατά τη διάρκεια της νύχτας, παρά τη σχετική ενημέρωση των επιχειρηματιών, όπως σημειώνουν στελέχη του ΑΡΧΕΛΩΝ.

Εθελοντές και στελέχη του ΑΡΧΕΛΩΝ, ενημερώνουν και συνεργάζονται στενά με τις τουριστικές επιχειρήσεις, κυρίως του κόλπου Ρεθύμνου, που αποτελεί την σημαντικότερη περιοχή που ωοτοκούν οι θαλάσσιες χελώνες στη Κρήτη.

Σύμφωνα με τα στελέχη του, ο ΑΡΧΕΛΩΝ προτείνει απλά αλλά ουσιαστικά διαχειριστικά μέτρα, που με την υιοθέτησή τους διευκολύνεται η ωοτοκία των θαλάσσιων χελωνών και επιτυγχάνεται η συνύπαρξη μεταξύ τουρισμού και προστασίας του απειλούμενου με εξαφάνιση είδους.

Η συγκέντρωση κρεβατιών στο πίσω μέρος της παραλίας κατά τη διάρκεια της νύχτας είναι ένα από αυτά, που αρκετοί επαγγελματίες ακολουθούν με συνέπεια κάθε καλοκαίρι.      

Η έντονη διάβρωση των παραλιών, τα βαρέα οχήματα στον αιγιαλό, η κατάληψη των παραλιών από έπιπλα θαλάσσης τις βραδινές ώρες, η ηχορύπανση, η φωτορύπανση και η όχληση από την ανθρώπινη παρουσία είναι μερικά από τα βασικότερα προβλήματα στην Κρήτη και όχι μόνο, που αποθαρρύνουν την ωοτοκία των θαλάσσιων χελωνών, όπως σημειώνει ο Σύλλογος προστασίας της θαλάσσιας χελώνας.

Δεν είναι τυχαία η δραματική πτωτική τάση του αριθμού των φωλιών που καταγράφεται ετησίως στον κόλπο Ρεθύμνου και Χανίων, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΑΡΧΕΛΩΝ για τα τελευταία 24 χρόνια.

Ο κάθε πληθυσμός θαλάσσιας χελώνας σε κάθε περιοχή είναι ξεχωριστός, εφόσον οι θηλυκές χελώνες ξαναγυρίζουν στις παραλίες όπου γεννήθηκαν και οι ίδιες. Άρα, στην περίπτωση που εξαφανιστεί κάποιος από αυτούς δεν μπορεί να αντικατασταθεί από κανέναν άλλον.

 

ΠΗΓΗ: www.naftemporiki.gr

Ίχνη ζωής μια νύχτα του Αυγούστου…

 

Ήμασταν σκυμμένοι σχεδόν μια ώρα πάνω από μια ανεπαίσθητη γουβίτσα άμμου, όπου μέσα της ίσα-ίσα που διακρίνονταν δύο κάθετα τοποθετημένες λεπτές σιδερόβεργες. Ήταν εντελώς ερημικά, στην παραλία Μάτι της νοτιοδυτικής Πελοποννήσου, περίπου 11 η ώρα το βράδυ στις 9 Αυγούστου. Ο φίλος Γιώργος προσπαθούσε να απαντήσει στις καταιγιστικές ερωτήσεις μας, όταν αποφάσισε για δεύτερη φορά να αφουγκραστεί την άμμο με το στηθοσκόπιό του! Πριν προφτάσει όμως να το ακουμπήσει κοντά στη γούβα, μια ελαφριά μετακίνηση της άμμου τον σταμάτησε. Μέσα σε κλάσματα δευτερολέπτου, τρία μαύρα κεφαλάκια άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους και στη στιγμή 3 χελωνάκια ξεπετάχτηκαν από τη φωλιά. Χωρίς καμία χρονοτριβή ξεκίνησαν έναν ξέφρενο αγώνα δρόμου πάνω στην ανώμαλη άμμο με κατεύθυνση προς τη θάλασσα. Ευτυχώς είχε φεγγάρι και μπορούσαμε να διακρίνουμε τις κινήσεις τους. Ενστικτωδώς πήρα τη φωτογραφική μηχανή για να απαθανατίσω την απίστευτη αυτή εμπειρία που ζούσα. Ο Γιώργος ευγενικά με σταμάτησε. Τα 3 χελωνάκια έπρεπε χωρίς κανένα εμπόδιο και χωρίς να χάσουν το δρόμο τους να φτάσουν στα επόμενα 10 περίπου λεπτά στη θάλασσα, διανύοντας μια απόσταση περίπου 30-40 μέτρων. Δεν έπρεπε ούτε να τα ταράξουμε, ούτε να τα οδηγήσουμε πιάνοντάς τα! Αυτά ήξεραν! Και ο Γιώργος όμως έπρεπε να ξέρει πόσα θα φτάσουν στη θάλασσα… Ώσπου να προτείνω καθένας μας να παρακολουθεί και από ένα χελωνάκι, τα είχα ήδη χάσει από το οπτικό μου πεδίο. Το πρώτο είχε ήδη απομακρυνθεί αρκετά από τη φωλιά αλλά και από τα άλλα δύο. Το παρακολουθούσε ο Γιώργος, που όμως κάποια στιγμή το έχασε κι αυτός. Τότε αποφασιστικά, πήρε ένα μεγάλο χαρτόνι που ήταν κοντά στη φωλιά, έφτασε πολύ κοντά στη θάλασσα και με το χαρτόνι «έστρωσε» για αρκετά μέτρα μια ευθύγραμμη επίπεδη λουρίδα γης, παράλληλα στη θάλασσα. Ήμασταν σε διαφορετικά σημεία μέσα στη νοητή τριγωνική επιφάνεια που σχηματιζόταν ανάμεσα στη φωλιά και τις άκρες της λουρίδας, ψάχνοντας τα χελωνάκια. Ο Γιώργος ως εμπειρότερος εντόπισε το πρώτο χελωνάκι, μας φώναξε και πράγματι το είδαμε να βουτάει βιαστικά στο νερό. Ήταν αδύνατο να συγκρατήσω τα δάκρυα της χαράς μου. Μόλις είχε περάσει από τη λουρίδα γης και είχε αφήσει καθαρά το αποτύπωμά του, το ίχνος ζωής, στην επίπεδη άμμο! Δεν πέρασαν παρά ελάχιστα λεπτά και άλλα δύο καθαρά και διακριτά ίχνη είχαν χαραχτεί πάνω στη λουρίδα άμμου. Και τα άλλα δύο χελωνάκια λοιπόν είχαν καταφέρει να περάσουν με απόλυτη επιτυχία την πρώτη αυτή δοκιμασία της ζωής τους. Τρεις νεογέννητες χελώνες Caretta-Caretta μόλις ξεκινούσαν, σήμερα το βράδυ, ένα από τα δυσκολότερα ταξίδια ζωής και επιβίωσης στο νότιο Ιόνιο και το πιο πιθανό είναι ότι δεν θα μπορέσουν ποτέ να επιβιώσουν και να διασχίσουν όλη τη Μεσόγειο, όπως θα το καταφέρει η μία μόνο από τις χίλιες περίπου χελώνες, που θα γεννηθεί το καλοκαίρι, σε αυτήν εδώ την αμμώδη παραλία…

Απίστευτες πληροφορίες ζωής για εμάς τους αμύητους: κάθε πότε γεννάει η χελώνα, πού γεννάει, πώς είναι η φωλιά, πόσο βαθιά είναι, από τι κινδυνεύει η φωλιά, γιατί τοποθετούμε σιδερόβεργες, πόσα αυγά κάνει, τι μέγεθος έχουν, από τι υλικό είναι το «τσόφλι», πόσα αυγά θα γονιμοποιηθούν, ποια και πόσα είναι θηλυκά και αρσενικά, πώς επηρεάζεται το γένος, πότε και πώς θα σπάσουν το «τσόφλι», πώς θα ανέβουν στην επιφάνεια, πότε θα ξεκινήσουν, γιατί πάνε αμέσως στη θάλασσα, πώς βρίσκουν το δρόμο τους, πόσο χρόνο θα χρειαστούν, πότε θα αρχίσουν να τρώνε, τι θα φάνε στην αρχή, πόσα θα επιβιώσουν, από τι κινδυνεύουν, πώς μπορούμε να βοηθήσουμε, πόσο γρήγορα θα μεγαλώσουν, ποιο θα είναι το τελικό τους μέγεθος, σε ποια σημεία ζουν, ξαναγυρνάνε στην παραλία που γεννήθηκαν και άλλες πολλές πολλές ερωτήσεις… Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία που μάθαμε είναι ότι οι χελώνες Caretta-Caretta δεν τρώνε ψάρια, αλλά μέδουσες, τσούχτρες και άλλα συναφή!

Στο παρακάτω σύντομο φωτογραφικό «χρονολόγιο» και στο βίντεο    αποτυπώνουμε τμήματα της ιστορίας με αντίστοιχες λεζάντες…

1. Η μητέρα χελώνα φτιάχνει μια φωλιά, γεννάει και επιστρέφει στη θάλασσα.	2. Έχει αφήσει στη φωλιά 80-140 αυγά, σε βάθος από 20 έως 50 εκατοστά.	3. Μέλη του συλλόγου «Αρχέλων» προστατεύουν αρχικά τη φωλιά.

4. Δημιουργούνται και συνθήκες για καλύτερη πρόσβαση στη θάλασσα.	5. Το χελωνάκι μόλις έχει βγει από τη φωλιά και πηγαίνει προς τη θάλασσα.	6. Τα ίχνη από την κάθοδο των χελωνών, που μπορεί να φτάσουν και τις 70-80…

Φωτογραφίες 1, 2, 5 & βίντεο: Γιώργος Κωνσταντόπουλος, Φωτογραφίες 3, 4, 6: Γιάννης Κωτσάνης

Όλα αυτά θα μπορούσαν να είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα διαθεματική εργασία με πολλές προεκτάσεις (βιολογία, περιβάλλον, οικολογία, πολιτισμός, ιστορία, γεωγραφία, στατιστική κλπ)… Αν κάποια ομάδα πραγματοποιήσει μια τέτοια εργασία, θα εκτιμούσαμε αν μας στέλνατε το σύνδεσμο της δημοσίευσής της ή και την ίδια την εργασία για να τη δημοσιεύσουμε.

ΠΗΓΗ: http://psifiakesergasies.wordpress.com/tag/caretta-caretta/

Στέλνουν την Ελλάδα στο ευρωπαϊκό Δικαστήριο για ελλιπή προστασία των θαλάσσιων χελώνων που απειλούνται με εξαφάνιση

Η υπόθεση αφορά σχέδια ανάπτυξης στον Κυπαρισσιακό Κόλπο στη Δυτική Πελοπόννησο, μία από τις σημαντικότερες παραλίες φωλεοποίησης της θαλάσσιας χελώνας καρέτα καρέτα στη Μεσόγειο και μια περιοχή που προστατεύεται βάσει της νομοθεσίας της ΕΕ.

 

Στην περιοχή, πολλά σχέδια ανάπτυξης και κατασκευαστικές δραστηριότητες γίνονται ανεκτά και αδειοδοτούνται, γεγονός που έχει σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο στις χελώνες που απειλούνται με εξαφάνιση.

Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, τα κράτη- μέλη πρέπει να θεσπίσουν και να εφαρμόσουν ένα αποτελεσματικό σύστημα αυστηρής προστασίας ειδών όπως η θαλάσσια χελώνα καρέτα καρέτα, η οποία απειλείται σε ολόκληρο τον κόσμο. Τα μέτρα αυτά υποχρεώνουν τα κράτη- μέλη να εξασφαλίζουν ότι τα είδη δεν θα διαταράσσονται κατά τη διάρκεια της περιόδου αναπαραγωγής τους και ότι θα περιορίζεται οποιαδήποτε δραστηριότητα που θα μπορούσε να συνεπάγεται την υποβάθμιση των τόπων αναπαραγωγής των ζώων.

Ο Κυπαρισσιακός Κόλπος προστατεύεται από το Natura 2000, το πανευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων φυσικών περιοχών που θεσπίστηκε με την οδηγία του 1992 για τους οικοτόπους.

Ο στόχος της νομοθεσίας Natura είναι να εξασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη καλή διαβίωση των πλέον απειλούμενων ευρωπαϊκών ειδών και των οικοτόπων τους. Η Επιτροπή εξέφρασε πρώτα τις ανησυχίες της σε προειδοποιητική επιστολή προς την ελληνική κυβέρνηση τον Οκτώβριο του 2011, ανησυχίες τις οποίες επανέλαβε σε αιτιολογημένη γνώμη έναν χρόνο αργότερα. Η Ελλάδα αναγνώρισε την ανάγκη λήψης μέτρων και κατάρτισε πρόγραμμα δράσης και χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή του. Ωστόσο, σχεδόν δύο χρόνια μετά την εκπόνηση του προγράμματος, ελάχιστη πρόοδος έχει σημειωθεί.

Η Επιτροπή πληροφορήθηκε ότι συνεχίζονται οι κατασκευαστικές εργασίες, γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα να πλήττονται οι οικότοποι των χελωνών οι οποίοι προστατεύονται βάσει της ενωσιακής νομοθεσίας. Δεδομένου ότι η περίοδος φωλεοποίησης για το 2014 πρόκειται να ξεκινήσει, αποφασίστηκε να παραπεμφθεί η Ελλάδα ενώπιον του Δικαστηρίου της ΕΕ.

ΠΗΓΗ : 

Επίσκεψη στο σύλλογο προστασίας της θαλάσσιας χελώνας (ΑΡΧΕΛΩΝ)

Εισαγωγή

Την Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου του 2014, στα πλαίσια του περιβαλλοντικού προγράμματος, πραγματοποιήσαμε εκπαιδευτική εκδρομή στο σύλλογο προστασίας της θαλάσσιας χελώνας (ΑΡΧΕΛΩΝ) στην περιοχή της Γλυφάδας, με σκοπό να πληροφορηθούμε για τη δράση του συλλόγου σχετικά με το απειλούμενο είδος της θαλάσσιας χελώνας Καρέτα- Καρέτα.

Περιήγηση στο χώρο του πάρκου

Η άφιξή μας στο χώρο του συλλόγου πραγματοποιήθηκε στις 10.15, όπου και μας παρέλαβε στην είσοδο εξειδικευμένος συνοδός για την ασφαλέστερη και καλύτερη περιήγησή μας, αλλά και για την αναλυτικότερη παρουσίαση όλων όσων διαδραματίζονται στο χώρο αυτό.

Αρχικά, σε ειδικό χώρο στην είσοδο του πάρκου, όπου μας δόθηκε η δυνατότητα να ξεκουραστούμε για λίγο από τη διαδρομή, πληροφορηθήκαμε για τη δράση του συλλόγου και για μερικά ιστορικά στοιχεία σχετικά με τη λειτουργία του. Ενδεικτικά μερικές από της πληροφορίες που δόθηκαν από τη συνοδό είναι:

«Ο Σύλλογος για την Προστασία της Θαλάσσιας Χελώνας ΑΡΧΕΛΩΝ, ιδρύθηκε το 1983 και είναι μη-κερδοσκοπικό σωματείο με αντικείμενο τη μελέτη και προστασία των θαλάσσιων χελωνών και των βιοτόπων τους, τη διαχείριση των παράκτιων οικοσυστημάτων στις σημαντικότερες παραλίες ωοτοκίας της Καρέτα στη χώρα μας, την περίθαλψη τραυματισμένων και άρρωστων χελωνών καθώς και την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού.»

Κατόπιν, εισήλθαμε στο κύριο μέρος του πάρκου και περιηγηθήκαμε στο χώρο περίθαλψης θαλάσσιων χελωνών και στις εγκαταστάσεις του, ενώ παράλληλα είχαμε την ευκαιρία και τύχη να παρατηρήσουμε από κοντά τις πασίγνωστες θαλάσσιες χελώνες Καρέτα- Καρέτα αλλά και να δούμε το σύλλογο «εν δράσει», προσπαθώντας να θεραπεύσει μερικές τραυματισμένες χελώνες που βρίσκονταν εκεί.

Στη συνέχεια, οδηγηθήκαμε σε έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο, στον οποίο είχαμε τη δυνατότητα να παρακολουθήσουμε ένα εκπαιδευτικό, οπτικοακουστικό υλικό (βίντεο), από το οποίο αποκτήσαμε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους τρόπους τραυματισμού, αναπαραγωγής και τις απειλές που αντιμετωπίζει μία θαλάσσια χελώνα κατά τη διάρκεια της ζωής της.

Ωστόσο, αυτό που εντυπωσίασε αλλά παράλληλα άφησε και την απορία-ενόχληση σε εμάς τους μαθητές, ήταν πως ο σύλλογος λειτουργεί χωρίς κρατικές επιχορηγήσεις και με εθελοντές ανθρώπους από όλο τον πλανήτη, οι οποίοι καταφθάνουν από μακρινές χώρες στον τόπο μας και χωρίς να περιμένουν κάποια ανταμοιβή, βοηθούν και φροντίζουν τις τραυματισμένες χελώνες. Η απορία-ενόχλησή μας ήταν πως, παρά την τιμή που έχουμε ως χώρα να φιλοξενούμε στον τόπο μας ένα τόσο σημαντικό απειλούμενο είδος, οι Έλληνες εθελοντές είναι μόνο 50, ενώ οι υπόλοιποι 450 προέρχονται από χώρες του εξωτερικού. Αυτό δηλώνει το πόσο πίσω βρισκόμαστε ακόμη ως χώρα στο θέμα του εθελοντισμού.

Το τέλος της επίσκεψης- τα συναισθήματα από την εκδρομή

Με το τέλος της επίσκεψής μας και πριν επιστρέψουμε, είχαμε τη δυνατότητα, πληρώνοντας ένα συμβολικό ποσό, να υιοθετήσουμε όλοι μαζί μία χελώνα και να της δώσουμε όνομα. Φυσικά δεν θα μπορούσαμε να χάσουμε μία τέτοια ευκαιρία και πλέον τα μέλη της περιβαλλοντικής ομάδας του 1^ου ΓΕΛ Κηφισιάς είναι «γονείς» μιας χελωνίτσας με το όνομα Tony!

Έπειτα και από αυτό, αποχωρήσαμε από το χώρο γεμάτοι εντυπώσεις από όσα είδαμε και πλέον περισσότερο ευαισθητοποιημένοι για το απειλούμενο αυτό είδος. Τέλος, δεν ήταν λίγοι οι μαθητές που σκέφτονται να επισκεφθούν ξανά το σύλλογο, προσφέροντας ένα ποσό, ώστε να τον ενισχύσουν ή ακόμα και να βοηθήσουν εθελοντικά το σημαντικό έργο του συλλόγου, επιθυμώντας να νιώσουν μέσα από την ανιδιοτελή αυτή πράξη τη χαρά και την ικανοποίηση πως και αυτοί συμβάλλουν στη διάσωση της θαλάσσιας χελώνας, Καρέτα- Καρέτα.

Συγγραφή και επιμέλεια κειμένου: Ζυμπίδης Ιωσήφ, Γιαννίκος Χρήστος (μαθητές τμήματος Α1)

Η χελωνίτσα Καρέττα-Καρέττα και το παλιό Φολκσβάγκεν ( Χρήστος Μπουλώτης )

H πρώτη λέξη που ψιθύρισε η χελωνίτσα Καρέττα-Καρέττα με το που βγήκε απ’ τ’ αυγό ήταν: «Αστέρια!!». Για την ακρίβεια, ανασηκώνοντας το κεφάλι της είπε με θαυμασμό: «Ποπό, αστέρια!».
Και τούτο γιατί γεννήθηκε στην άμμο, πλάι στ’ ακρογιάλι, μια καλοκαιριάτικη νύχτα με αστροφεγγιά, που εκατομμύρια αστέρια, μικρά, μεγάλα, μεγαλύτερα, κι ακόμη πιο μεγάλα, λαμπύριζαν ψηλά στον ουρανό, τρεμόσβηναν, σαν να της έκλειναν φιλικά το μάτι. Κι εκείνη, μαγεμένη απ’ την τόση ομορφιά, βάλθηκε να τα μετράει ένα ένα, χωρίς όμως να ξέρει πως είναι αμέτρητα. Έτσι αποξεχάστηκε…
Και να ’ταν μόνο αυτό! Αντί να πάρει το δρόμο ευθύς για τη θάλασσα, όπως έκαναν τ’ αδέλφια και τα πρώτα της ξαδέλφια που βγήκαν κι εκείνα την ίδια νύχτα απ’ τ’ αυγό, τράβηξε ακριβώς στην αντίθετη κατεύθυνση. Κι ήταν αυτό βαρύ σφάλμα, θανάσιμο που λένε οι μεγάλοι. Γιατί η μικρή Καρέττα-Καρέττα, όπως οι γονείς της κι οι παππούδες της, κι οι προπαππούδες της, αιώνες τώρα, από πάντα δηλαδή, ήταν προορισμένη να ζει στις νερένιες γειτονιές, στη θάλασσα. Εκεί θα ήταν το σπίτι της, όχι στη στεριά.
Ξεγελάστηκε, αλίμονο, απ’ τα φανάρια των αυτοκινήτων στη μεγάλη λεωφόρο. Μπερδεύοντας το πάνω με το κάτω, τα πέρασε κι αυτά γι’ αστέρια, τεράστια αστέρια.

Έκανε όπισθεν να δει καλύτερα, να καταλάβει, κι αυτό που αντίκρισε την πλημμύρισε αναπάντεχη χαρά.
«Ένα άγαλμα!… Δεν πιστεύω στα μάτια μου! Το άγαλμα της προγιαγιάς μου, της αξιότιμης κυρίας Καρέττα-Καρέττα!», αναφώνησε.
«Η σοφή προγιαγιά μου! Αχ, τι τύχη που ’χω απόψε!».
«Σταμάτα, επιτέλους, τις ανοησίες, χελωνίτσα», ακούστηκε μια βαριά φωνή. «Δεν είμαι η σοφή προγιαγιά σου. Ένα παλιό Φολκσβάγκεν είμαι. Ένα σαραβαλιασμένο αυτοκίνητο. Κι αν έμπαινες στον κόπο να με προσέξεις λίγο καλύτερα, θα ’βλεπες, καλή μου, πως δε μοιάζω και τόσο με χελώνα. Με σκαθάρι μοιάζω. Κι εσύ… εσύ είσαι μια ονειροπαρμένη χελωνίτσα που λοξοδρόμησε επικίνδυνα, που πριν καλά καλά προφτάσει να βγει απ’ τ’ αυγό, θα πήγαινε αδικοχαμένη. Γιατί, κακά τα ψέματα, μόλις έσκαγες μύτη στην άσφαλτο θα σ’ έκαναν λιώμα οι ρόδες…».
Η μικρή χελωνίτσα Καρέττα-Καρέττα δε χόρταινε ν’ ακούει και να βλέπει. Μπορεί, βέβαια, να μη σεργιάνισε στον ουρανό, μπορεί εκείνα τα πελώρια αστέρια να μην ήταν παρά φανάρια αυτοκινήτων στη μεγάλη λεωφόρο, μπορεί αυτό που νόμισε για το άγαλμα της σοφής προγιαγιάς της να ήταν ένα παλιό Φολκσβάγκεν, όμως η ατυχία της ήρθε κι έγινε τύχη… Κοίτα να δεις… Όλα τούτα τα παλιά αντικείμενα στην παραλία… Ένας ολόκληρος κόσμος! Τι εμπειρίες κι ιστορίες!

Και σκέφτηκε η χελωνίτσα πως είχε να μάθει ακόμη ένα σωρό πράγματα απ’ το στόμα τους. Κι ύστερα σκέφτηκε φωναχτά:
«Φαίνεται πως όλα τα πετούν οι άνθρωποι, άμα παλιώσουν… Και γιατί τα πετούν άραγε στην παραλία;».
«Α, μικρή μου χελωνίτσα», είπε με την μπάσα φωνή του το παλιό Φολκσβάγκεν, «τώρα περνάς στα δύσκολα. Οι άνθρωποι… Αλλά άσε καλύτερα… Αυτό είναι μια θλιβερή ιστορία, θα ’παιρνε πολύ χρόνο για να σου εξηγήσω. Μόνο κοίτα καλύτερα γύρω σου και θα δεις. Κι άλλα κονσερβοκούτια, και κουτιά από κόλα λόκα –κόκα κόλα ήθελα να πω– και νάιλον σακούλες. Πλήθος, σου λέω! Χαμός, συνωστισμός».
«Αλήθεια, σαν να έχετε δίκιο, κύριε Φολκσβάγκεν», διαπίστωσε εκείνη. «Και δε μου λέτε, κύριε Φολκσβάγκεν, έχουν όλα τους φωνή;».
«Έχουν και παραέχουν. Όμως άκου τώρα προσεχτικά τι θα σου πω και βάλε το καλά στο νου σου. Αρκετά όσα είδες κι έμαθες. Καιρός να γυρίσεις στη θάλασσα. Αμέσως, τούτη τη στιγμή. Γιατί εσύ δεν είσαι φτιαγμένη για στεριά, καλό μου κοριτσάκι. Έχουν δει τα μάτια μου πολλές χελωνίτσες της γενιάς σου να χάνονται άδικα. Άλλες ξεστρατίζοντας σαν κι εσένα, κι άλλες πριν προλάβουν να βγουν απ’ το αυγό. Μπήζουν απρόσεκτα οι παραθεριστές τις ομπρέλες τους στην άμμο, παίζουν σαν τρελοκάτσικα ρακέτες, στήνουν τις ξαπλωτές πολυθρόνες για ηλιοθεραπεία, αυτές τις δολοφόνες σεζλόγκ, και, μ’ ένα κρααακ, πάνε τ’ αυγά, πάνε και τα Καρεττάκια-Καρεττάκια. Κάθε φορά με γέμιζε θλίψη ο χαμός τους. Μ’ εσένα όμως θα πονέσω. Αχ, πολύ θα πονέσω! Πίστεψέ με. Γιατί εσένα, μικρή μου χελωνίτσα, σε συμπάθησα, σ’ έβαλα στην καρδιά μου. Βιάσου λοιπόν… ».
«Ναι, βιάσου», τη συμβούλεψε και το κονσερβοκούτι. «Κι εγώ σε συμπάθησα. Και θα ’ταν, αλήθεια, κρίμα απ’ το Θεό να χαθείς».

Από το ανθολογιο

Kαρέττα-Kαρέττα	Mικρά νεογέννητα Kαρέττα-Kαρέττα

Χρήστος Μπουλώτης (Λήμνος 1952)

Είναι αρχαιολόγος. Έχει γράψει παραμύθια και φανταστικές ιστορίες με θέματα εμπνευσμένα από τη φύση, από την παράδοση των παραμυθιών και την ομορφιά της παιδικής ηλικίας. Μερικά έργα του: Η παράξενη αγάπη του αλόγου και της λεύκας, Με τα φτερά του Πήγασου, Το άγαλμα που κρύωνε, Ο Πινόκιο στην Αθήνα, Ο κλέφτης των καρπουζιών.

Μεσσηνία: Φάλαινα 10 μέτρων ξέβρασε η θάλασσα στα Φιλιατρά!

 Ένα θλιβερό θέαμα αντίκρισαν το πρωί, όσοι βρέθηκαν στην περιοχή της Αγίας Κυριακής Φιλιατρών. Η θάλασσα είχε ξεβράσει στα βράχια, βόρεια του λιμανιού, μία νεκρή φάλαινα μήκους 10 μέτρων και βάρους τουλάχιστον 2 τόνων.

Το κήτος φαινόταν χτυπημένο σε τρία διαφορετικά σημεία και όπως εικάζουν ψαράδες της περιοχής, πιθανόν να προκλήθηκαν από κάποια προπέλα μεγάλου πλοίου, όταν ήταν ήδη νεκρό.

Σήμερα το πρωί, σύμφωνα με πληροφορίες του filiatranet, κάτοικος της περιοχής παρατήρησε μεγάλη συγκέντρωση γλάρων στο σημείο και πλησιάζοντας την ακτή αντίκρισε το τεράστιο θηλαστικό. Ειδοποίησε αμέσως το Λιμεναρχείο, που έφτασε λίγο αργότερα στο σημείο, ενώ αναμένεται και κτηνίατρος που θα εξετάσει το κήτος για τα αίτια θανάτου του, πριν απομακρυνθεί από την περιοχή.  Εφημερίδα Πατρίς, Ενημερωτική πύλη της Πελοποννήσου  (15/02/2014 21:51 )

 

Ηλεία: Νεκρή Caretta-Caretta στην παραλία της Ζαχάρως
Περιβάλλον (20/03/2013 09:45 )

 

   

Νεκρή στην παραλία της Ζαχάρως βρέθηκε την περασμένη Παρασκευή στην παραλία της Ζαχάρως μια ακόμα Careta-Careta.
 
Την θαλάσσια χελώνα βρήκαν κάτοικοι της περιοχής και -σε συνεργασία με την διεύθυνση του γνωστού καταστήματος «Παρά Θιν Αλός»- ήρθαν σε επικοινωνία με τον Σύλλογο «Αρχέλων» ο οποίος και θα παραλάβει το κουφάρι του νεκρού ζώου.

Πρέβεζα-Σήμα κινδύνου για τις θαλάσσιες χελώνες

Πέντε νεκρές χελώνες σε ένα εικοσιτετράωρο

 

Πέντε νεκρές χελώνες εντοπίστηκαν μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο, σε διάφορα σημεία του Αμβρακικού Κόλπου, γεγονός που προκαλεί έντονο προβληματισμό σε όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Φορέα Διαχείρισης Αμβρακικού, το ίδιο εικοσιτετράωρο, βρέθηκε νεκρή μια χελώνα Καρέτα –Καρέτα στην περιοχή Αγίας Τριάδας του Δήμου Πρέβεζας. Από αυτοψία που πραγματοποίησαν οι υπάλληλοι του φορέα διαπίστωσαν ότι πρόκειται για μια μεγάλη χελώνα μήκους 75 εκατοστών και πλάτους 62εκ.

 

Την ίδια μέρα και στην ίδια περιοχή οι υπάλληλοι του φορέα διαχείρισης Αμβρακικού εντόπισαν μια ακόμη νεκρή χελώνα Καρέτα-Καρέτα μήκους 68 και πλάτους 58 εκατοστών. Στις 21 Ιανουαρίου επίσης και στην παραλία του Πνευματικού Φάρου βρέθηκαν δύο ακόμη χελώνες Καρέτα - Καρέτα.

Στα τέσσερα περιστατικά ήρθε λίγο αργότερα να προστεθεί και ο εντοπισμός μια ακόμη μεγάλης. νεκρής χελώνας Καρέτα-Καρέτα στους Λάκους Νεοχωρίου.

Ο φορέας διαχείρισης Αμβρακικού ενημέρωσε όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες της περιοχής καθώς και το κέντρο προστασίας θαλάσσιας χελώνας ΑΡΧΕΛΩΝ αποστέλλοντας παράλληλα και φωτογραφικό υλικό. Δημοσιεύτηκε στις Τετάρτη, 05 Φεβρουάριος 2014 18:38 από τον/την EpirusPost.gr 

  

Σήμα κινδύνου για τις θαλάσσιες χελώνες
Σε νέο δημοσίευμα στις Πέμπτη, 13 Φεβρουάριος 2014 01:48 από τον/την EpirusPost.gr    διαβάζουμε:

Τις τελευταίες μέρες κι άλλες θαλάσσιες χελώνες καρέτα-καρέτα βρέθηκαν νεκρές εντός του Αμβρακικού στις ακτές της Πρέβεζας. Εκτός τις νεκρολογίες (Δ/Τ) των αρμοδίων, κανείς δεν αναζητά τους ασυνείδητους αυτόχειρες και τη ρίζα του προβλήματος και έτσι αυτή η απαράδεκτη κατάσταση διαιωνίζεται και την αποδεχόμαστε ως ένα καθημερινό γεγονός. Δυστυχώς τα γεγονότα αυτά δεν τιμούν καθόλου τους κατοίκους των περιοχών πέριξ του Αμβρακικού, πολύ περισσότερο την Πολιτεία.

Εμείς θα επιχειρήσουμε να αναδείξουμε τις αιτίες που μπορεί να προκαλούν τους θανάτους των θαλάσσιων χελωνών που προϋπήρχαν πολλά χρόνια πριν από μας και ελπίζουμε η έννομη Πολιτεία, όπως αρέσκεται να αποκαλείται, να αντιδράσει και να πάρει αποτελεσματικά μέτρα προστασίας.

 

Όταν αντικρίζουμε μια νεκρή θαλάσσια χελώνα συχνά αναρωτούμαστε αν πίσω από το θάνατό της κρύβεται κάποιος ψαράς, ιχθυοκαλλιεργητής, μυδοκαλλιεργητής ή το άτυχο ζώο κατάπιε πλαστικές σακούλες η πλαστικές φιάλες και απεβίωσε. Αναλαμβάνει το Λιμεναρχείο ή ο Φορέας να κάνει την ταφή χωρίς να προηγηθεί νεκροψία για να βρεθούν τα αίτια του θανάτου τους.

Είναι αληθές ότι τα συμπαθέστατα αυτά ζώα θεωρούν λιχουδιά τα μύδια, τα ψάρια και τις μέδουσες, γνωστά ως κορέλια από τους ψαράδες, από τις οποίες έχει γεμίσει ο Αμβρακικός λόγω της έλλειψης ψαριών και έλλειψης οξυγόνου από την κάθετη αύξηση των οργανικών φορτίων που συσσωρεύονται καθημερινά. Πεινάνε λοιπόν και μη βρίσκοντας ψάρια προκαλούν καταστροφές στα δίχτυα των ψαράδων, σε ιχθυοκαλλιέργειες και μυδοκαλλιέργειες. Τόσο οι ψαράδες οι οποίοι βρίσκονται στα πρόθυρα της οικονομικής εξαθλίωσης όσο και οι ιχθυοκαλλιεργητές, μυδοκαλλιεργητές δεν αποζημιώνονται για τις καταστροφές που προκαλούν οι θαλάσσιες χελώνες στις περιουσίες τους και έτσι ο καθένας ενεργεί κατά το δοκούν για να προστατέψει την περιουσία του, ο αγώνας είναι άνισος και τα αποτελέσματα τραγικά.

Υπάρχουν τρείς Λιμενικοί Σταθμοί Αμφιλοχίας, Πρέβεζας και Μενιδίου και ο Φορέας Διαχείρισης Υγροτόπων Αμβρακικού για την φύλαξη και έννομη τάξη εντός του Αμβρακικού. Οι περισσότεροι θάνατοι συμβαίνουν την χειμερινή περίοδο όπου πολύ λίγα αλιευτικά σκάφη κυκλοφορούν στον Κόλπο λόγω της έλλειψης αλιευμάτων. Μήπως αν εντατικοποιηθούν οι θαλάσσιοι περίπολοι, γίνονται νεκροψίες για να εξακριβωθούν τα αίτια των θανάτων, δοθεί κάποια αποζημίωση για τις καταστροφές που προκαλούν οι χελώνες σταματήσει αυτό το απαράδεκτο φαινόμενο που στιγματίζει ΌΛΟΥΣ ΜΑΣ εμπλεκομένους και μη;

Διαβάστε παρακάτω οδηγίες για την περίθαλψη τραυματισμένων ή νεκρών χελωνών. Περίθαλψη

Τι μπορείς να κάνεις αν βρεις φωλιά ή τραυματισμένη/νεκρή χελώνα

Αν βρεις φωλιά

Αν η φωλιά κινδυνεύει από τη διέλευση πεζών ή αυτοκινήτων τότε περιφράξτε την με πασαλάκια, τοποθετημένα στα 2 μέτρα περιμετρικά της φωλιάς και ενώστε τα με σκοινί.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Μη σκάψετε τη φωλιά.
Αν τριγύρω βρίσκονται πέτρες ή άλλα εμπόδια που μπορεί να εμποδίσουν τα χελωνάκια στο δρόμο τους προς τη θάλασσα, τότε απομακρύνεται τα εμπόδια.
Αν βρίσκεται σε σκιά (π.χ. κάτω από ομπρέλα), προσπαθήστε να την απομακρύνετε.

Αν βρεις τραυματισμένη θαλάσσια χελώνα

Μεταφέρουμε τη χελώνα σε ΑΣΦΑΛΕΣ ΜΕΡΟΣ μακριά από κόσμο και θόρυβο. ΤΗ ΣΗΚΩΝΟΥΜΕ ΠΑΝΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΒΟΥΚΙ (ποτέ από τα πτερύγια ή το κεφάλι).

Αν είναι μεγάλο ζώο που θα μεταφερθεί από 2 άτομα τη σηκώνουμε πιάνοντας το καβούκι πίσω από τον αυχένα και πάνω από την ουρά.
ΑΚΟΥΜΠΑΜΕ ΤΟ ΖΩΟ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ φροντίζοντας να μη διπλωθούν από κάτω τα πτερύγια του.

Φροντίζουμε το ζώο να είναι σε ΠΡΟΦΥΛΑΓΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟ ΧΩΡΟ, ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΕΡΑ. Τους θερινούς μήνες καλό είναι να σκεπάζεται ιδιαίτερα στα τραύματά του με ένα ΥΓΡΟ ΥΦΑΣΜΑ. Η θερμοκρασία του χώρου δεν πρέπει να πέσει κάτω από τους 15 βαθμούς C. Δεν είναι απαραίτητο, η χελώνα να μπει στο θαλασσινό νερό, ιδιαίτερα όταν είναι τραυματισμένη στο κεφάλι ή εξαντλημένη, τότε ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ, ΕΠΕΙΔΗ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΝΙΓΕΙ.

Αν έχει μπλεχτεί σε δίχτυα ή πετονιά, τα αφαιρούμε πολύ προσεκτικά. Σε καμιά περίπτωση ΔΕΝ ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΜΕ ΝΑ ΤΡΑΒΗΞΟΥΜΕ ΑΓΚΙΣΤΡΙ Ή ΠΕΤΟΝΙΑ ΠΟΥ ΕΞΕΧΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΣΤΟΜΑ Ή ΤΗΝ ΟΥΡΑ.

Ελέγχουμε όλα τα πτερύγια για τυχόν ΣΗΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ (tags) και καλούμε τον αριθμό του Δικτύου Διάσωσης στο 210 8944444. Θα μας σταλεί το «Δελτίο Εκθαλάσσωσης» που θα πρέπει προσεκτικά να ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΟΥΜΕ για να βοηθήσουμε τόσο αυτήν όσο και όλες τις άλλες χελώνες.

Αν βρεις νεκρή Θαλάσσια χελώνα

Εάν η χελώνα είναι νεκρή, πρέπει ΝΑ ΜΕΤΑΦΕΡΘΕΙ ΣΤΗΝ ΞΗΡΑ, και να ειδοποιηθεί το λιμεναρχείο και ο ΑΡΧΕΛΩΝ.
ΠΡΟΣΟΧΗ, ΕΙΝΑΙ ΠΙΘΑΝΟ Η ΧΕΛΩΝΑ ΝΑ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΝΕΚΡΗ ΑΛΛΑ ΑΠΛΩΣ ΝΑ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΕ ΛΗΘΑΡΓΟ, ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥΣ ΚΡΥΟΥΣ ΜΗΝΕΣ.

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΛΗΘΕΙ Ο ΝΟΜΟΚΤΗΝΙΑΤΡΟΣ ΓΙΑ ΝΑ ΔΙΑΠΙΣΤΩΘΕΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΟΝ ΠΡΟΚΑΛΕΣΕ.
Εάν δεν υπάρχει, ειδοποιείται άλλος κτηνίατρος ή το λιμεναρχείο.
Εάν βρεθεί σήμα πρέπει να αφαιρεθεί και να σταλεί στο Σύλλογο ΑΡΧΕΛΩΝ.
ΠΡΟΣΟΧΗ ΑΥΤΟ ΙΣΧΥΕΙ ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΚΡΑ ΖΩΑ.
Επίσης, ο ΑΡΧΕΛΩΝ θα βοηθηθεί ιδιαίτερα εάν λάβει μια φωτογραφία του ζώου και ιδιαίτερα των τραυμάτων του.

Συμπληρώστε το ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΘΑΛΑΣΣΩΣΗΣ που θα σας στείλει ο ΑΡΧΕΛΩΝ και τέλος ειδοποιήστε την ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ για την υγειονομική ταφή.

 

Ζάκυνθος-Zante(Τζάντε)- Φιόρο του Λεβάντε ( Άνθος της Ανατολής)

 

Ο κόλπος του Λαγανά, με τη μαγευτική παραλία του, έχει ανακυρηχθεί από το 1999 Εθνικό Πάρκο καθώς είναι τόπος ωοτοκίας της υπό εξαφάνιση χελώνας Καρέττα-Καρέττα.


Ζάκυνθος

 

Δήμος Ζακυνθίων 

Ταξιδιωτικός Χάρτης Ζακύνθου
 

Zante Map
 

Google maps
 

Zante complete guide
 

Zante Press24 : Ενημέρωση όλο το 24ωρο
 

Ημέρα τση Ζάκυθος, Ζάκυνθος.

 

 

 

 

 

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Ιστορία

     Η Ζάκυνθος, την οποία ο Όμηρος αναφέρει σαν Υλήεσσα δηλαδή δασώδη, πήρε το όνομά της από τον πρώτο εποικιστή της τον Ζάκυνθο γιο του Βασιλιά της Φρυγίας Δάρδανου. Στην συνέχεια την κατέκτησε ο Αρκείσιος, απόγονος του βασιλιά της Κεφαλονιάς Κέφαλου, πατέρας του Λαέρτη, και παππού του Οδυσσέα. Έτσι περιήλθε η Ζάκυνθος στο Βασίλειο του Οδυσσέα ο οποίος συμμετείχε με δώδεκα πλοία στον Τρωικό πόλεμο. Μετά την επιστροφή του όμως και τον φόνο των μνηστήρων από τους οποίους είκοσι ήταν από την Ζάκυνθο, οι Ζακυνθινοί επαναστάτησαν και απέσπασαν το νησί τους από το Βασίλειο του Οδυσσέα.Στους Περσικούς πολέμους η Ζάκυνθος έμεινε ουδέτερη ενώ στον Πελοποννησιακό πόλεμο εμπλέκεται σαν σύμμαχος των Αθηναίων. Η Ζάκυνθος υποτάχθηκε στους Μακεδόνες του Μεγάλου Αλεξάνδρου κι αργότερα στους Ρωμαίους, που της παραχώρησαν σχετική αυτονομία.

    Σύμφωνα με την τοπική παράδοση ο χριστιανισμός διαδόθηκε στο νησί από την Μαρία Μαγδαληνή το 34 μ.Χ. όταν το πλοίο που την μετέφερε στην Ρώμη σταμάτησε για λίγο στην Ζάκυνθο. Στη διάρκεια των βυζαντινών χρόνων λεηλατείται από πειρατές και Βάνδαλους.

    Στα 1185 η Ζάκυνθος μαζί με την Κεφαλονιά καταλαμβάνονται από τους Νορμανδούς της Σικελίας (από το ναύαρχο Μαργαριτώνη του Βασιλιά της Σικελίας Γουλιέλμου Β') οι οποίοι αποσπώντας τις από την Βυζαντινή Αυτοκρατορία δημιουργούν την Παλατινή Κομητεία Κεφαλληνίας και Ζακύνθου κάτω από την ηγεμονία των Παλατινών Κομήτων Ορσίνι 1197 – 1325, Ανδηγαυών (d’ Anjou) 1325 – 1357 και Τόκκων 1357 – 1479. Στην συνέχεια την κατακτούν οι Βενετοί^[2] και παραμένει κάτω από την Ενετική κυριαρχία έως το 1797.

    Το όνειρο των Ζακυνθινών να ενωθούν με την Ελλάδα πραγματοποιήθηκε ύστερα από σκληρούς αγώνες, στις 21 Μαΐου 1864, ύστερα από συνολικά 680 χρόνια ξένης κατοχής και την σκιώδη επικυριαρχία της Γαλλίας, της  Ρωσίας με σύμμαχο την Τουρκία και της Αγγλίας.
Πολιτισμός
Η Ζάκυνθος θεωρείται νησί με μακρά μουσική παράδοση. Οι Ζακύνθιοι ιδιαίτερα φιλόμουσοι συχνά συγκροτούν καλλίφωνες ομάδες - συντροφιές που τραγουδούν παλιά τοπικά τραγούδια και κυρίως καντάδες. Χαρακτηριστικοί οι στίχοι και του ομώνυμου παραδοσιακού:

 

Η παραλία με το διάσημο Ναυάγιο της Ζακύνθου

"Νάταν η θάλασσα κρασί και τα βουνά μεζέδες,
κι οι βάρκες κρασοπότηρα να πίνουν οι γλετζέδες.

Να χαμηλώναν τα βουνά να βλέπα το Λεβάντε,

να βλέπα την Κεφαλλονιά και το ωραίο Τζάντε.

Ζάκυνθος και Κεφαλλονιά, Κέρκυρα και Λευκάδα,

αυτά τα τέσσερα νησιά στολίζουν την Ελλάδα."

Επίσης στη Ζάκυνθο ανθεί ένα ιδιαίτερο, ίσως ιδιότυπο, θεατρικό είδος υπαίθρου, που ονομάζεται "ομιλίες", στο οποίο συμπρωταγωνιστούν οι κάτοικοι με αυτοσχεδιασμούς ως παρλάτες. Η ιστορία αυτών ξεπερνά τους τρεις αιώνες.

Από το 2009 η Ζάκυνθος έχει το δικό της φεστιβάλ τζαζ (Φεστιβάλ Τζαζ Ζακύνθου / Zante Jazz Festival) καθώς και φεστιβάλ κλασικής μουσικής. Ο Δήμος Ζακύνθου εκδίδει τριμηνιαίο δημοτικό περιοδικό ενημέρωσης, πολιτισμού, επικοινωνίας με τον τίτλο "δήμος+ΠΟΛΙΤΕΙΑ" http://dimoskaipoliteia.blogspot.com
 
Προσωπικότητες

Άγιος Διονύσιος (1547-1622), Προστάτης Άγιος του νησιού.

Ιωάννης Δημησιάνος, Μαθηματικός του 17ου αιώνα.

Δημήτριος Μοτσενίγος (1723-1793), Αγωνιστής των Ορλωφικών και Διπλωμάτης

Νικόλαος Κουτούζης (1741-1813), Ζωγράφος.

Αντώνιος Μαρτελάος (1754-1819), Ποιητής και Δάσκαλος.

Γεώργιος Μοτσενίγος (1762-1839), Διπλωμάτης και Πολιτικός.

Διονύσιος Ρώμας (1771-1857), Πολιτικός.

Ούγκω Φώσκολος (1778-1827), Ποιητής και Επαναστάτης.

Ανδρέας Κάλβος (1792-1869), Ποιητής.

Διονύσιος Σολωμός (1798-1857), Εθνικός Ποιητής.

Γεώργιος Τερτσέτης (1800-1874), Αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης και Συγγραφέας.

Ελισάβετ Μουτζάν-Μαρτινέγκου (1801-1832), Συγγραφέας.

Ερμάννος Λούντζης (1806-1868), Συγγραφέας και Ιστορικός.

Παναγιώτης Χιώτης (1814-1896), Ιστορικός.

Κωνσταντίνος Λομβάρδος (1820-1888), Γιατρός και Πολιτικός.

Παύλος Καρρέρ (1829-1896), Συνθέτης.

Λεωνίδας Ζώης (1865-1956), Ιστορικός.

Γρηγόριος Ξενόπουλος (1867-1951), Δημοσιογράφος και Συγγραφέας.

Διονύσιος Ρώμας (1906-1981), Συγγραφέας και Πολιτικός.

Γεώργιος Κωστάκης (1913-1990), Συλλέκτης Ρωσικών έργων τέχνης.

Ντίνος Κονόμος (1918-1990), Συγγραφέας.

Κωνσταντίνος Καψάσκης (1923 - 1993), Έλληνας τραπεζίτης και ευεργέτης.

 

 Λογοτεχνία -Ποίηση

Ζάκυνθος - Κάλβος - Σολωμός (Αρχείο ντοκιμαντέρ της Δημόσιας Τηλεόρασης - πρώην Ε.Ρ.Τ.)
Ζάκυνθος προ-Σολωμική (Επτανήσιοι ποιητές) (Αρχείο ντοκιμαντέρ της Δημόσιας Τηλεόρασης - πρώην Ε.Ρ.Τ.)
Ζάκυνθος μετά-Σολωμική (Επτανήσιοι ποιητές) (Αρχείο ντοκιμαντέρ της Δημόσιας Τηλεόρασης - πρώην Ε.Ρ.Τ.)

Στη Ζάκυνθο  (Edgar Allan Poe)

Από τ' ωραιότερο λουλούδι, εσύ ανθονήσι,

επήρες το γλυκόνομα που σε ομορφαίνει.

Πόσες στη θύμησή του, όποιος θα σε αντικρίσει,

λαμπρές κι αρμονικές στιγμές δεν ανασταίνει!

Ξυπνούν θωριές ευτυχισμένες που έχουν σβήσει,

ελπίδες φευγαλέες και στοχασμοί χαμένοι,

τ' όραμα εκείνης που δεν θα ξαναγυρίσει

ποτέ στη χλοερή γη τη μοσκοβολισμένη.

Ποτέ πλια! Τον αντίλαλο γρικώ θλιμμένο. —

Δεν θα ξαναχαρώ τα μαγικά σου κάλλη…

Και τώρα πια θάναι καταραμένο

για με τ' ολάνθιστό σου το ακρογιάλι,

ω φλόγα του Υακίνθου, Ζάκυνθος εσύ,

λουλούδι της Ανατολής, Χρυσό Νησί!

μτφ. Μαρίνος Σιγούρος

[πηγή: περ. Νέα Εστία, 39 (15 Φεβρ. 1946) 216]

 

ΥΜΝΟΣ ΣΤΗ ΖΑΚΥΝΘΟ   (Ούγκο Φόσκολο )

Από μικρός στους μητρικούς μου λόφους ελάτρεψα την θείαν Αφροδίτη. Ζάκυνθος, χαίρε. Στις ακτές του Αδρία, στη στερνή κατοικία των Εφεστίων θεών και των προγόνων μου, θ’ αφήσω τα τραγούδια μου και τα κόκαλά μου, και σ’ εσέ μοναχά τους στοχασμούς μου, γιατί όποιος την πατρίδα του ξεχάσει μήτε στα θεία δεν ομιλεί με σέβας. Ζάκυνθος, ιερή χώρα. Στους λόφους ήσαν ναοί, και στα ισκιερά της δάση η λατρεία της Άρτεμης και οι ύμνοι στον ένοχο Λαομέδοντα, πριν μάθει ο Ποσειδώνας στο Ίλιο πώς να στήσει τους φημισμένους πύργους του πολέμου. Η Ζάκυνθος είν’ όμορφη. Της δίνουν θησαυρούς μύριους τ’ αγγλικά καράβια, κι από ψηλά της στέλνει ο αιώνιος ήλιος τις ζωογόνες αχτίδες του. Κι ο Δίας τα διάφανα σύγνεφα της χαρίζει. Κι έχει τους πυκνοφύτευτους ελαιώνες, τους αμπελόφυτους του Βάκχου κάμπους, και την υγεία τη ρόδινη σκορπίζει αύρα γλυκιά που μυρωμένη πνέει από κήπους ανθών κι αιώνιων κέδρων.
	μτφρ. Μαρίνος Σιγούρος (1885-1961)

    

Αδρίας: ποταμός της Ιταλίας· εκβάλλει στις δυτικές ακτές της Αδριατικής θάλασσας.
στερνή κατοικία των Εφεστίων θεών: η Ιταλία ήταν ο τόπος όπου κατέφυγαν οι Τρώες μετά την καταστροφή του Ιλίου, παίρνοντας μαζί και τους Εφέστιους θεούς τους.
και των προγόνων μου: οι πρόγονοι του Φόσκολο ζούσαν στη Βενετία.
Λαομέδοντας: βασιλιάς της Τροίας. Έχτισε τα τείχη της πόλης με τη βοήθεια του Ποσειδώνα και του Απόλλωνα, τους οποίους όμως αρνήθηκε να πληρώσει για το έργο τους (γι’ αυτό ο Φόσκολο τον αποκαλεί ένοχο).
τ’ αγγλικά καράβια: οι Άγγλοι κυριαρχούσαν τότε στο ναυτικό εμπόριο.

 

ΣΧΟΛΙΟ 

Οι Χάριτες, από τις οποίες αποσπάσαμε τον σχεδόν αυτοτελή αυτόν ύμνο του Φόσκολο στη γενέθλια νήσο, είναι μια ποιητική ερμηνεία της πορείας της ανθρωπότητας προς τον εκπολιτισμό, τον οποίο συμβολίζουν οι μυθικές κόρες του τίτλου. Το έργο αυτό είναι η τελευταία προσπάθεια του ποιητή να δώσει πνοή στους αρχαίους μύθους επανεισάγοντάς τους στην ιστορία των καιρών του (είναι ενδεικτικοί οι πολιτικοί υπαινιγμοί που περιέχουν ορισμένοι στίχοι· λ.χ. η εικόνα των αγγλικών καραβιών του ύμνου). Έκφραση της κλασικιστικής πλευράς του Φόσκολο, με στοιχεία που συνθέτουν ένα ύφος αλεξανδρινό, αν όχι ελληνορωμαϊκό, το οποίο παραπέμπει στους κανόνες της νεοκλασικής ζωγραφικής της εποχής, ο μυθικός κόσμος των Χαρίτων ενσαρκώνει την αναζήτηση μιας αρμονίας που θα ήταν το αντίβαρο της ταραγμένης εποχής και της περιπετειώδους ζωής του ποιητή. Η Ζάκυνθος και το αίσθημα της ευτυχίας των παιδικών του χρόνων φαίνεται ν’ αποτελούν τον πυρήνα αυτής της αναζήτησης. Και ακριβώς αυτό το αίσθημα είναι εκείνο που εξουδετερώνει τη συμβατικότητα των κλασικιστικών στοιχείων τους και δίνει στους στίχους του ύμνου κάτι από τη θέρμη των ρομαντικών έργων του ποιητή.

Το ποίημα μπορεί να διαβαστεί σε σύγκριση με το ομόθεμο σονέτο του Φόσκολο (Παράρτημα, αρ. 6) και παράλληλα με το επικήδειο σονέτο του Σολωμού (Α17).

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1. Ποια είναι η σχέση του ποιητή με τη Ζάκυνθο και πώς αυτή αποτυπώνεται στο ποίημα;
2. Με ποιον τρόπο ο ποιητής εξαίρει τις ομορφιές της Ζακύνθου;
3. Γιατί όποιος την πατρίδα του ξεχάσει/μήτε στα θεία δεν ομιλεί με σέβας: Σχολιάστε τους στίχους.

«Ούγκο Φόσκολο»,
πορτρέτο του Φρανσουά-Ξαβιέ Φαμπρ

 

UGO FOSCOLO (Ζάκυνθος 1778 – Λονδίνο 1827). Ιταλός ποιητής, ελληνικής καταγωγής (η μητέρα του ήταν Ελληνίδα). Μικρός έχασε τον πατέρα του (1788), και το 1794 εγκαταστάθηκε στη Βενετία. Στη Ζάκυνθο είχε δάσκαλο τον Αντώνιο Μαρτελάο και στη Βενετία φοίτησε στη Σχολή των Ιησουϊτών, όπου έλαβε κλασική μόρφωση. Είχε δημοκρατικά φρονήματα και ανέπτυξε πολιτική δραστηριότητα. Για ένα διάστημα διετέλεσε καθηγητής ρητορικής στο Πανεπιστήμιο της Παβία (1809). Μετά την πτώση του Ναπολέοντα, έφυγε στην Ελβετία (1815) και από εκεί συνοδευόμενος από τον γραμματέα του Ανδρέα Κάλβο εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο, όπου έμεινε μέχρι τον θάνατο του.

Έγραψε ποιητικά έργα, όπως Οι τάφοι (1807), Οι χάριτες (1813), το μυθιστόρημα Οι τελευταίες επιστολές του Ιακώβου Όρτις (1798-1802), θεατρικά έργα κ.ά.

ΣΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΦΟΣΚΟΛΟΥ    ( Διονύσιος Σολωμός)

Έκλαψε, υπέρλαμπρε, η πατρίδα σου θωρώντας έρμη από σε την αγκαλιά της ν’ απομένει, κι έκλαψε πάλι για τη δάφνη σου, πονώντας π’ όχι δική της τόσο σ’ άρεσε, αλλά ξένη.
Και πικρότερα τώρα δέρνεται χτυπώντας χέρι με χέρι, κι ανακράζει απελπισμένη· «Ωιμέ! και το κορμί μού παίρνουν, που και ζώντας στα ξένα ηύρε τιμή, στα ξένα και πεθαίνει!»
Αχ! για τα εξαίσι’ αυτά που σ’ εδοξάσαν κάλλη του νου και της καρδιάς και δύναμη ’χαν τόση, που μοναχά θα τα νοήσουν οι μεγάλοι,
αν η πατρίδα σου δε θέλεις να σπαράζει πάντα στον πόνο, και στο κλάμα της να λιώσει, κάμε σ’ αυτήν να βγει κάποιος που να σου μοιάζει.
	μτφρ. Γεώργιος Καλοσγούρος (1849-1902)

    

ΣΧΟΛΙΟ  

Είναι αρκετοί οι Επτανήσιοι ποιητές που τον 19ο αιώνα έγραφαν ποιήματα και στα ιταλικά, είτε γιατί αρχικά δεν γνώριζαν καλά τα ελληνικά (ο Σολωμός και ο Κάλβος), είτε επειδή ζούσαν σ’ ένα δίγλωσσο πνευματικό περιβάλλον λόγω της προηγούμενης μακράς ενετικής κατοχής των Ιονίων νήσων. Ο Σολωμός, που φοίτησε σε γυμνάσιο και σε πανεπιστήμιο της Ιταλίας και εξέδωσε τέσσερα χρόνια μετά την επιστροφή του στη Ζάκυνθο μια ιταλική ποιητική συλλογή (1822), χρειάστηκε κάποιο χρονικό διάστημα ώσπου να εξοικειωθεί πλήρως με την ελληνική γλώσσα. Ιταλικά ποιήματα έγραψε και στην τελευταία του περίοδο.

Το παραπάνω σονέτο γράφτηκε στα ιταλικά, όταν έφτασε στη Ζάκυνθο η είδηση του θανάτου του Φόσκολο (1827), που είχε φύγει Έλληνας από την πατρίδα του για να γίνει ένας από τους μεγαλύτερους Ιταλούς ποιητές του 19ου αιώνα. Ποίημα επικήδειο, περιέχει όλη τη συγκίνηση που προκάλεσε στο νησί η θλιβερή αναγγελία. Κυρίαρχη εικόνα του είναι η προσωποποίηση της Ζακύνθου ως μητέρας που μοιρολογεί τον οριστικό χαμό του παιδιού της (που είναι ακόμη πιο οδυνηρός, γιατί η σορός θα ταφεί σε ξένη γη), όπως είχε θρηνήσει τη μεγάλη απώλεια που αποτέλεσε για την ελληνική ποίηση η ανάδειξή του σε Ιταλό ποιητή. Η προτροπή των τριών τελευταίων στίχων προς τον μεγάλο νεκρό υποδηλώνει τη σχέση μαθητείας που ένιωθαν οι Επτανήσιοι ποιητές να τους συνδέει με τον Φόσκολο. Αλλά μπορεί να διαβαστεί και ως αυτοαναφορική και προφητική, αφού η ευχή την οποία περιέχει θα πραγματοποιηθεί σύντομα και μάλιστα από τον ίδιο τον Σολωμό, που θα αναδειχτεί ποιητής ισάξιος του Φόσκολο, αν όχι μεγαλύτερος.

Το ποίημα μπορεί να διαβαστεί παράλληλα με τους δύο ύμνους του Φόσκολο στη Ζάκυνθο (Α11 και Παράρτημα, αρ. 6).

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1. Ποια στοιχεία του ποιήματος δηλώνουν την προσωποποίηση της πατρίδος ως μητέρας;
2. Πώς θα χαρακτηρίζατε από το ποίημα αυτό τη σχέση του Σολωμού με τον Φόσκολο;

 

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ (Ζάκυνθος 1798 – Κέρκυρα 1857). Γιος ενός ηλικιωμένου κόντε και της νεαρής υπηρέτριάς του, ο Σολωμός έλαβε, ως γόνος Επτανήσιου αριστοκράτη, ιταλική παιδεία, πρώτα στη γενέτειρά του κι έπειτα στην Κρεμόνα και την Παβία της Ιταλίας. Εκεί ξεκίνησε την ποιητική του δραστηριότητα, την οποία συνέχισε όταν επέστρεψε εικοσάχρονος στην πατρίδα του, συνθέτοντας ιταλόγλωσσα σονέτα με θρησκευτικά ή επίκαιρα θέματα, συχνά στο πλαίσιο βραδιών αυτοσχεδιασμού, όπως δηλώνει ο τίτλος της πρώτης του συλλογής Rime Imprοvvisate (Αυτοσχέδιοι στίχοι, 1822). Γρήγορα, όμως, και σε αντίθεση με τον πατριώτη του Ούγο Φόσκολο, ο Σολωμός αποφάσισε να γίνει Έλληνας ποιητής και αφιερώθηκε στη συστηματική μελέτη της ελληνικής λογοτεχνικής γλώσσας και παράδοσης. Η ιταλική διαμόρφωσή του επηρέασε γόνιμα την ελληνόγλωσση παραγωγή του, αποτέλεσε το φίλτρο μέσα από το οποίο προσέλαβε αργότερα τον γερμανικό Ρομαντισμό και ιδεαλισμό, και, στα τελευταία χρόνια της ζωής του, έδωσε και πάλι δημιουργικούς καρπούς, με τη μορφή ολιγάριθμων αλλά αξιόλογων ιταλόγλωσσων πεζών και ποιητικών κειμένων.

 

 Η Σκιά του Ομήρου  (Διονυσίου Σολωμού)

Έλαμπε αχνά το φεγγαράκι, ειρήνη
όλην, όλην την φύση ακινητούσε,
και μέσα από την έρημη την κλίνη
τ' αηδόνι τα παράπονα αρχινούσε,
τριγύρω γύρω η νυκτική γαλήνη
τη γλυκύτατη κλάψα ηχολογούσε.
Απάντεχα βαθύς ύπνος με πιάνει,
Στο ακρογιάλι αναπαύοταν ο γέρος
στα παλιά τα ρούχα του, σχισμένα,
εκινούσε το φύσημα του αέρος
τα αριά μαλλιά του, όλ' ασπρισμένα,
και αυτός στο πολύαστρο του αιθέρος
τα μάτια εστριφογύριζε σβησμένα.
Αγάλι αγάλι ασηκώθη από χάμου
και, ωσάν νά 'χε το φως του, ήλθε κοντά μου.
[πηγή: Διονύσιος Σολωμός, Άπαντα, τ. Α΄. Ποιήματα, Ίκαρος, Αθήνα ⁷1999, σ. 58]